Toolkit zkt. onderneming

Els Du Bois en Kaat Dhondt werken in het REuseLab van de Faculteit Ontwerpwetenschappen van UAntwerpen. Ze focussen onder meer op herbruikbare verpakkingen in de medische sector.

Kaat Dhondt maakte een toolkit die het bedrijven mogelijk maakt om stap voor stap de transitie naar circulariteit vorm te geven.

Els Du Bois en Kaat Dhondt

Toolkit helpt medische sector stapsgewijs richting circulariteit

In het dokterskabinet, bij een klinische studie, in het ziekenhuis: bij elke medische handeling horen wegwerpverpakkingen. Veiligheid en hygiëne gegarandeerd, dat wel, maar ecologisch verantwoord is het niet. Een toolkit van het REuseLab van UAntwerpen wil bedrijven helpen de duurzame transitie naar herbruikbare verpakkingen te maken.

1. De onderzoeker

We gebruiken een product één keer en gooien het vervolgens weg: die wegwerpcultuur ligt nog steeds aan de basis van onze economie. Kostbare grondstoffen worden verspild, onze leefomgeving lijdt. Het REuseLab, een onderzoeksgroep binnen het Departement Productontwikkeling van de Antwerpse universiteit, wil bedrijven en organisaties helpen om de transitie naar een circulair model te maken. Producten moeten herbruikbaar zijn, en eenvoudig te repareren en te onderhouden. Prof. Els Du Bois leidt de onderzoeksgroep. Samen met haar collega’s werkt ze op twee sporen: de onderzoekers werken theoretische modellen uit en vervolgens gebruiken ze die modellen om samen met bedrijven naar praktische oplossingen toe te werken. Doctoraatsstudente Kaat Dhondt focust samen met Du Bois op wegwerpverpakkingen in de medische sector. In het kader van het REmedi-project werd een herbruikbare verpakking voor bloed- en urinestalen in klinische trials uitgewerkt.

2. Het onderzoek

De medische sector verslindt dagelijks een enorme hoeveelheid wegwerpverpakkingen’, legt Els Du Bois uit. ‘Die verpakkingen zijn cruciaal voor bijvoorbeeld hygiëne, veiligheid en traceerbaarheid, maar de ecologische voetafdruk is gigantisch. De sector is vrij conservatief, al merken we dat het duurzame bewustzijn er wel degelijk is. Alleen weten ondernemingen vaak niet hoe te beginnen aan die transitie richting circulariteit.’

Vanzelfsprekend is dat ook niet, weet Kaat Dhondt. ‘De wettelijke vereisten zijn erg streng en de medische sector kan het ook niet alleen. Iedereen moet mee in bad, van ontwerpbureaus over de maakindustrie tot de medische partners. Die spelers spreken echt een andere taal. Dat leidt soms tot misverstanden, waardoor innoverende projecten durven te stokken.

3. Het proces

Enter het REuseLab. De onderzoekers werkten een toolkit uit. Die bundelt een praktisch stappenplan, gevalideerde methodes, hulpmiddelen en voorbeelden. Dat alles gegeneraliseerd, zodat ze toepasbaar zijn in de bredere medische context. Du Bois: ‘Zo geven we bedrijven in de medische sector en de maakindustrie een hanteerbare leidraad om zelf de transitie naar herbruikbare verpakkingen vorm te geven: van probleemanalyse tot ontwerpcriteria, van waardeketenconfiguratie tot kwaliteitswaarborging.’

Dhondt werkte de toolkit uit, gebaseerd op het traject dat ze zelf doorliep rond wegwerpverpakkingen in klinische studies. ‘Het afnemen en verwerken van één staal bij een deelnemer aan een klinische studie levert 220 gram aan wegwerpverpakkingen op. Plastic zakjes, bubbeltjes plastic, nog een extra laagje plasticfolie ‘voor de zekerheid’… Samen met de consortiumpartners ontwierpen we een stevige verpakking in harde kunststof, met een waterdichte afsluiting en een driedubbele rubberen wand om mogelijke schokken tijdens het transport op te vangen.

4. Het resultaat

De herbruikbare verpakking voor stalen doorstond de eerste tests en beantwoordt aan de complexe regelgeving naar hygiëne en veiligheid. De onderzoekers hopen het project in de nabije toekomst te kunnen opschalen. Er staan alvast twee vervolgprojecten op de agenda: eentje rond bloedstalen bij de huisarts en eentje rond urinestalen. ‘We willen natuurlijk ook onze toolkit in de praktijk laten testen’, besluit Els Du Bois. ‘Medische bedrijven of ondernemingen uit de maakindustrie die zelf de stap naar een specifieke herbruikbare verpakking willen zetten, mogen zich melden. Wij kunnen hen adviseren en ondersteunen, deels mee ontwerpen en brengen hen in contact met de juiste partners om die noodzakelijke stap naar circulariteit te helpen zetten.

Interesse?

Geef een seintje op els.dubois@uantwerpen.be of kaat.dhondt@uantwerpen.be